เคล็ดลับการเรียน
ญาติภาษาจีนเรียกว่าอะไร: ปู่ย่า ตายาย ลุงอา และลูกพี่ลูกน้อง
ผู้เรียนไทยมีข้อได้เปรียบตรงที่ภาษาไทยแยกปู่ย่ากับตายายอยู่แล้ว จึงไม่ต้องเริ่มจากแนวคิดคำว่า grandparent แบบรวม ๆ จุดที่ต้องฝึกเพิ่มคือสายญาติฝั่งพ่อกับแม่ และความต่างระหว่าง 堂 กับ 表 ซึ่งบอกเส้นทางเครือญาติ ไม่ใช่แค่อายุของลูกพี่ลูกน้อง
เริ่มจากตัวเรา ไม่ใช่จากคนที่อายุมากที่สุด
คำญาติคำนวณจากมุมของผู้เรียก ผู้หญิงคนเดียวอาจเป็น 妈妈 ของเด็กคนหนึ่ง และเป็น 阿姨 หรือ 姑姑 ของอีกคน เวลาอ่านบทสนทนาจึงต้องรู้ก่อนว่าใครกำลังพูด ไม่ใช่จำว่าตัวละครนี้มีชื่อเรียกญาติคำเดียว
哥哥 弟弟 姐姐 妹妹 แยกทั้งอายุเทียบกับผู้พูดและเพศ คล้ายไทยที่แยกพี่ชายกับน้องชายได้อยู่แล้ว ส่วน 爷爷 奶奶 外公 外婆 จับคู่กับ ปู่ ย่า ตา ยาย ได้ค่อนข้างตรงในระบบคำเรียกพื้นฐาน
这是我的外婆。
Zhè shì wǒ de wài pó.
แม่ของแม่จากมุมผู้พูด
ลุง อา น้า ต้องดูเส้นทางให้ครบ
伯伯 คือพี่ชายของพ่อ ส่วน 叔叔 คือน้องชายของพ่อ 姑姑 คือพี่สาวหรือน้องสาวของพ่อ และ 舅舅 คือพี่ชายหรือน้องชายของแม่ คำไทยว่า ลุง รวมญาติได้หลายเส้นทาง จึงไม่ควรมีคำจีนคำเดียวแทน ลุง ทุกคน
นอกจากนี้ 叔叔 อาจขยายเป็นคำเรียกผู้ใหญ่ที่ไม่ใช่ญาติ ดังนั้นได้ยินเด็กเรียกใครว่า 叔叔 ยังสรุปไม่ได้ว่าเป็นน้องชายแท้ ๆ ของพ่อ ต้องดูว่าครอบครัวกำลังแนะนำความสัมพันธ์หรือใช้คำเรียกสุภาพ
他是我爸爸的弟弟，我叫他叔叔。
Tā shì wǒ bà ba de dì di, wǒ jiào tā shū shu.
แสดงเส้นทางความสัมพันธ์
堂 กับ 表 บอกสายของลูกพี่ลูกน้อง
โดยพื้นฐาน 堂 ใช้กับลูกของพี่น้องชายของพ่อ ส่วน 表 ใช้กับลูกพี่ลูกน้องสายอื่น เช่น ลูกของพี่น้องแม่หรือลูกของพี่น้องหญิงของพ่อ จากนั้นเติม 哥 弟 姐 妹 ตามเพศและอายุเทียบผู้พูด
堂弟 จึงไม่ใช่น้องชายแท้ ๆ แต่เป็นลูกพี่ลูกน้องผู้ชายที่อ่อนกว่าจากสายพี่น้องชายของพ่อ ส่วน 表姐 เป็นลูกพี่ลูกน้องผู้หญิงที่โตกว่าจากอีกสายหนึ่ง คำเรียกจริงอาจมีรูปท้องถิ่นต่างกัน หากไปเยี่ยมครอบครัว ให้ฟังคำที่คนในบ้านใช้ด้วย
她是我舅舅的女儿，比我大。
Tā shì wǒ jiù jiu de nǚ ér, bǐ wǒ dà.
ในระบบนี้เรียก 表姐
คำศัพท์สำหรับทบทวน
คำและสำนวนที่พบในบทความนี้ กดที่คำเพื่อดูการออกเสียงและความหมายเพิ่มเติมในพจนานุกรม
| ภาษาจีน | พินอิน | ความหมายในบทเรียนนี้ |
|---|---|---|
| 哥哥 | gē ge | พี่ชาย |
| 弟弟 | dì di | น้องชาย |
| 姐姐 | jiě jie | พี่สาว |
| 妹妹 | mèi mei | น้องสาว |
| 爷爷 | yé ye | ปู่ |
| 奶奶 | nǎi nai | ย่า |
| 外公 | wài gōng | ตา |
| 外婆 | wài pó | ยาย |
| 伯伯 | bó bo | ลุงที่เป็นพี่ชายของพ่อ |
| 叔叔 | shū shu | อาที่เป็นน้องชายของพ่อ |
| 姑姑 | gū gu | พี่สาวหรือน้องสาวของพ่อ |
| 舅舅 | jiù jiu | พี่ชายหรือน้องชายของแม่ |
| 表姐 | biǎo jiě | ลูกพี่ลูกน้องผู้หญิงที่โตกว่า นอกสายพี่น้องชายของพ่อ |
| 堂弟 | táng dì | ลูกพี่ลูกน้องผู้ชายที่อ่อนกว่า ทางพี่น้องชายของพ่อ |
วิธีใช้คำศัพท์ในบริบท
爷爷
爷爷 จับกับ ปู่ ได้ แต่ต้องยึดมุมคนพูด หากเด็กเรียก 爷爷 ก็เป็นพ่อของพ่อเด็ก ไม่ใช่ปู่ของทุกคนในห้อง
我爷爷住在曼谷。
Wǒ yé ye zhù zài Màn gǔ.
บอกที่อยู่ของญาติ
姐姐
姐姐 อาจใช้เรียกผู้หญิงอายุมากกว่าแบบสนิทนอกครอบครัวด้วย คล้าย พี่ ในไทย จึงไม่ใช่หลักฐานเครือญาติเสมอไป
我姐姐比我大三岁。
Wǒ jiě jie bǐ wǒ dà sān suì.
มีข้อมูลเปรียบเทียบอายุชัดเจน
ตรวจสอบความเข้าใจ
เลือกคำตอบหรือลองตอบด้วยตัวเองก่อนเปิดคำอธิบาย
พ่อของแม่เรียก 爷爷 หรือ 外公?
ดูคำตอบและคำอธิบาย
外公 คือตา ส่วน 爷爷 คือปู่
ลูกชายของน้องชายพ่อที่อ่อนกว่าเรา ใช้ 堂弟 หรือ 表姐?
ดูคำตอบและคำอธิบาย
堂弟 เพราะเป็นสายพี่น้องชายของพ่อ เป็นผู้ชาย และอ่อนกว่าผู้พูด
คำถามที่พบบ่อย
คำเรียกในทุกภูมิภาคเหมือนกันไหม?
ไม่ทั้งหมด บทนี้ใช้ระบบคำจีนกลางพื้นฐาน บางครอบครัวใช้รูปท้องถิ่นหรือคำภาษาจีนถิ่นอื่น
จะฝึกโดยไม่ท่องตารางยาวอย่างไร?
วาดครอบครัวเล็ก ๆ จากตัวเองแล้วอธิบายเส้นทาง เช่น พ่อ → น้องชาย → ลูกชาย จากนั้นค่อยเลือกคำญาติ
เรียนต่อ
แหล่งอ้างอิงและบทอ่านเพิ่มเติม
ตัวอย่างและแบบฝึกหัดในบทเรียนนี้เขียนขึ้นใหม่ การใช้คำอาจต่างกันตามผู้พูด ความสัมพันธ์ และสถานการณ์