Mẹo học tập
Từ vựng đam mỹ và fandom tiếng Trung: đừng đọc nhãn như tính cách
“Đam mỹ”, “bách hợp”, “công”, “thụ” có thể đã quen với người đọc truyện Việt. Điều cần học thêm là phạm vi dùng của từ gốc và cách tham gia thảo luận bằng tiếng Trung. Một nhãn thể loại hay vai trong truyện không cho phép suy ra tính cách, giới hay đời sống riêng của người thật.
Tách thể loại khỏi hình thức tác phẩm
耽美 (dān měi) thường chỉ dòng tác phẩm xoay quanh tình cảm nam với nam trong bối cảnh thể loại Trung Quốc. 百合 (bǎi hé) có nghĩa thông thường là hoa bách hợp, còn trong nhãn thể loại có thể chỉ tình cảm nữ với nữ. Muốn biết tác phẩm dành cho độ tuổi nào hoặc có nội dung gì, vẫn phải xem giới thiệu và phân loại riêng.
小说 là tiểu thuyết, 漫画 là truyện tranh, 动画 là hoạt hình. Một tiểu thuyết có thể được 改编, chuyển thể, thành hình thức khác. Đừng mặc định bản phim giữ toàn bộ quan hệ, tình tiết hoặc cách gọi của nguyên tác.
同人 và 剧透 giúp đọc phần bình luận
同人 thường nói về sáng tác của người hâm mộ hoặc nhóm cùng sở thích. Nó không đồng nghĩa với bản tiếp nối chính thức do tác giả viết. Trước khi dẫn một tình tiết làm bằng chứng về nguyên tác, hãy kiểm tra bạn đang đọc bản gốc, chuyển thể hay tác phẩm của fan.
剧透 (jù tòu) là tiết lộ nội dung khiến người khác mất bất ngờ. Nếu muốn hỏi về nhân vật mà chưa đọc hết truyện, có thể yêu cầu không tiết lộ phần sau. Đây là một câu thực dụng hơn việc chỉ ghi nhớ nhãn từ vựng.
请不要剧透，我还没看完。
Qǐng bú yào jù tòu, wǒ hái méi kàn wán.
看 có thể dùng khi đọc truyện hoặc xem một tác phẩm.
攻, 受 và cách gọi thân mật cần đúng phạm vi
Trong thuật ngữ đam mỹ, 攻 và 受 thường chỉ vai công và thụ. Không nên biến chúng thành công thức “mạnh mẽ” đối lập “yếu đuối”, hoặc mặc định đó là bản dạng giới. Ngoài phạm vi này, 攻 còn mang nghĩa tấn công, 受 có thể là nhận hoặc chịu.
哥哥 và 姐姐 trước hết là anh trai, chị gái; trong fandom còn có cách dùng mở rộng để gọi thân mật. Bản dịch “ca ca”, “tỷ tỷ” giữ màu truyện nhưng không giải thích hết quan hệ. Xem ai đang gọi ai, thay vì kết luận hai người là anh chị em ruột.
Từ vựng cần ôn tập
Các từ và cách diễn đạt trong bài. Bấm vào một từ để xem cách đọc và nghĩa trong từ điển.
| Tiếng Trung | Pinyin | Nghĩa trong bài |
|---|---|---|
| 耽美 | dān měi | đam mỹ; thể loại tình cảm nam với nam |
| 百合 | bǎi hé | hoa bách hợp; thể loại tình cảm nữ với nữ trong ngữ cảnh truyện |
| 动画 | dòng huà | hoạt hình |
| 漫画 | màn huà | truyện tranh |
| 小说 | xiǎo shuō | tiểu thuyết; tác phẩm hư cấu |
| 改编 | gǎi biān | chuyển thể |
| 同人 | tóng rén | tác phẩm của fan; người cùng sở thích |
| 剧透 | jù tòu | tiết lộ nội dung truyện hoặc phim |
| 哥哥 | gē ge | anh trai; cách gọi thân mật mở rộng |
| 姐姐 | jiě jie | chị gái; cách gọi thân mật mở rộng |
| 攻 | gōng | công trong thuật ngữ đam mỹ; tấn công trong nghĩa thông thường |
| 受 | shòu | thụ trong thuật ngữ đam mỹ; nhận hoặc chịu trong nghĩa thông thường |
Cách dùng từ trong ngữ cảnh
改编
改编 nói đến chuyển thể hoặc cải biên tác phẩm. Khi so sánh bản truyện và bản phim, từ này giúp diễn đạt quan hệ giữa chúng mà không khẳng định hai bản giống hệt nhau.
这部动画改编自小说。
Zhè bù dòng huà gǎi biān zì xiǎo shuō.
剧透
剧透 có thể làm động từ hoặc nói đến nội dung tiết lộ tình tiết. Khi gửi bài thảo luận, báo trước phạm vi nội dung giúp người chưa đọc đến phần đó chọn có xem tiếp không.
下面有剧透。
Xià mian yǒu jù tòu.
小说
小说 chỉ hình thức tác phẩm, không xác định một thể loại tình cảm cụ thể. Có thể kết hợp với nhãn thể loại để nói rõ cuốn truyện thuộc nhóm nào.
我还没读完这本小说。
Wǒ hái méi dú wán zhè běn xiǎo shuō.
Kiểm tra mức độ hiểu
Hãy chọn đáp án hoặc tự trả lời trước khi mở phần giải thích.
Một đoạn 同人 có tự động là tình tiết chính thức của nguyên tác không?
Xem đáp án và giải thích
Không. Cần phân biệt sáng tác của fan với nguyên tác và các bản chuyển thể chính thức.
Có thể dịch mọi chữ 受 trong văn bản thành “thụ” không?
Xem đáp án và giải thích
Không. Ngoài thuật ngữ thể loại, chữ này thường tham gia những từ mang nghĩa nhận hoặc chịu.
Câu hỏi thường gặp
Đam mỹ có luôn là truyện có cảnh tình dục không?
Không. Nhãn thể loại không quyết định mức độ nội dung; phải xem tác phẩm và phân loại cụ thể.
Có nên gán nhãn công, thụ cho người thật không?
Không nên suy đoán vai hay đời tư của người thật từ ngoại hình, tính cách hoặc vai diễn.
Học tiếp
Tài liệu tham khảo và đọc thêm
Ví dụ và bài tập trong bài được biên soạn riêng. Cách dùng thay đổi theo người nói, mối quan hệ và tình huống.